Bypass Sonrası Yaşam Şeklinizi Değiştirin

Çoğu hasta koroner bypass ameliyatı sonrası hastalığının tamamen ortadan kalktığını düşünür.
Çoğu hasta koroner bypass ameliyatı sonrası hastalığının tamamen ortadan kalktığını düşünür. Bypass ameliyatı ile daralmış veya tıkalı damarda kan akımı yeniden sağlanır. Ancak koroner arter hastalığının asıl sebebi aterosklerozdur ve bu hastalığın ilerlemesini ameliyat ile durdurmak mümkün değildir. Ameliyat sonrası koruyucu tedbirler alınmaz ise bypass damarlarında da hastalık gelişebilir. Dolayısı ile koroner arter hastalığına yol açan düzeltilebilir riskleri (sigara içiciliği, yüksek tansiyon, şeker hastalığı, yüksek kolesterol düzeyi, stres) azaltmak hayati önem taşır. Bu nedenle bypass ameliyatından sonra hastaların yaşam tarzlarını değiştirmeleri gerekir.

Başarılı bir bypass ameliyatı sonrası hastalar ortalama 6-8 haftalık bir iyileşme döneminden sonra normal hayatlarına dönerler. Bu dönemden sonra hastalar genellikle ilaçlarını düzenli olarak kullanır ve tıbbi kontrollerini yaptırmayı ihmal etmezler. Ancak yine de doktorlarının önerdiği yaşam tarzı değişikliklerini gerçekleştirmede isteksiz davranırlar. Oysa hastaların bypass sonrası kalp damarlarını korumak için kan basıncı, kan şekeri ve kolesterol seviyelerini kontrol altında tutmaları, bunun yanı sıra düzenli egzersiz yapmaları, yaşamlarındaki stresi azaltmaları, aile fertleri ile beraber sigarayı bırakmaları ve uygun beslenme alışkanlığı edinmeleri gerekir.

Düzenli olarak egzersiz yapın
Amaç egzersizler esnasında kalp hızını ve kan basıncını arttırmaktır. Düzenli egzersizlere alışan kalp ve damar sistemimizde faydalı değişiklikler başlar. Kalp fonksiyonları iyileşir, istirahat ve egzersiz esnasında kalp hızı ve kan basıncında artış oluşmaz, böylece kalp hastalığı ve buna bağlı komplikasyon gelişme riski azalır.
Bypass ameliyatı geçiren hastalar için en iyi egzersiz düzenli yürüyüşlerdir. Haftada en az 3 gün (ideal olarak 5gün), minimum 45'er dakikalık yürüyüş programı kalp sağlığınızı korumanıza yardımcı olacaktır. İdeal olan, 45-60 dakika'da 3-5 km yol yürünebilmesidir. İlk 5-10 dakika yavaş tempoda ısınma amaçlı, sonraki 20-25 dakika hızlı tempoda ve son 5-10 dakika soğuma amaçlı yavaş tempoda yürünmelidir. Bu basit egzersiz kalp sağlığınızı korumada oldukça etkili olacaktır. Yürüme dışında, hafif koşular, bisiklet sürme veya merdiven çıkma egzersizleri de yapılabilir. Ancak unutulmamalıdır ki ağır ve yoğun egzersizler size fayda sağlamaktan çok zarar getirebilir..

Sigarayı bırakın
Sigara, kalp ve damar sağlığının en büyük düşmanıdır. Bypass sonrası sigara içmeye devam edenlerde yeni damarların kısa sürede tıkanma olasılığı oldukça yüksektir. Günde bir adet ile bir kutu içme arasında hiç bir fark yoktur, hatta sigara içilen ortamda bulunmak dahi sakıncalıdır. Sigara dumanında bulunan maddelerin vücuda girmesi ile kan pıhtılaşması tetiklenir, bu da kalp krizi ve ölümle sonuçlanabilir. Bu noktada hasta kadar hastanın ailesi ve arkadaşlarının da sorumlulukları büyüktür.

Beslenme alışkanlığınızı değiştirin
Beslenme tarzını değiştirmek hepimiz için zordur. Ancak, öğünlerimizde kademeli olarak yapacağımız küçük değişiklikler ile bu geçiş sürecini kolaylaştırabiliriz. Kalp koruyucu beslenme alışkanlığı edinmeniz bypass olmuş damarlarınızın daha uzun ömürlü olmasını sağlayacaktır. Yeni beslenme tarzınız kan şekeri, kolesterol ve kan basıncı kontrolüne de büyük fayda sağlayacaktır. Ayrıca kilo vermenizi sağlayarak kalbin yükünü azaltacaktır. İşte size kolesterol ve yağdan fakir diyet önerileri:
-          Kırmızı et yerine derisi alınmış, tavuk, hindi veya balık tercih edin
-          Ana öğün olarak kepek ekmeği ile beraber pirinç, fasulye ve/veya etsiz sebze yemekleri tüketin.
-          Yağ içermeyen pişirme yöntemi kullanın. Kızartma yerine haşlama, buğulama, fırın veya ızgara yapın
-          Pişirmeden önce et veya kümes hayvanlarının yağlı kısımlarını çıkarın
-          Yağsız veya az yağlı süt ve süt ürünleri kullanın
-          Günde 4-5 kez meyve öğünleri hazırlayın
-          Tuz kısıtlaması yapın
Hastalar aşırı kilolu ise, şeker hastalığı, hipertansiyon veya yüksek kolesterol gibi ek rahatsızlıkları varsa uygulanacak beslenme programı bir diyetisyen eşliğinde yapılmalıdır. Genel olarak bypass ameliyatı sonrası günlük gıda tüketimi 1600 kalorinin altında olmalıdır.

Stres ve depresyon ile mücadele edin
Bypass ameliyatlarından sonra hastaların üçte birinde ruhsal depresyon oluştuğu gözlenmiştir. Depresyon, hastanın kişisel aktivite ve egzersiz kapasitesini azaltır, yorgunluk, halsizlik duygusu oluşturur. Bu yakınmalar aile ve iş ortamında sorunlara yol açabilir, evlilik ve cinsel hayatı etkileyebilir. Bu durumda bir psikiyatrist veya psikologdan profesyonel destek almak gerekir. Depresyon ile mücadele hastanın iyi hissetmesi ve kalp koruyucu yaşam tarzına uyum sağlamasını kolaylaştırır.

Ev ve iş yerinde stres ile baş etme yollarının öğrenilmesi sadece kalp sağlığı değil, akıl ve ruh sağlığı için de faydalıdır. Bypass sonrası hastaların sigarayı bırakma, sürekli ilaç kullanma, beslenme alışkanlığını değiştirme çabaları başlangıçta stresi arttırabilir. Ancak, yeni yaşam tarzı ile günlük hayatın planlı hale gelmesi,  düzenli beslenme, uyku, egzersiz ve çalışma saatleri yaşamı kolaylaştıracak ve zamanla stresi azaltacaktır. Stresi azaltmanın başka bir yolu güzel hobi ve alışkanlıklar edinmektir. Hafta sonu seyahatleri veya arkadaş toplantıları gibi grupla yapılan aktiviteler stres ve depresyondan kurtulmanın iyi yollarından biridir.

Daha uzun yaşamak, kalp rahatsızlıklarından uzak durmak istiyorsanız, Bypass ameliyatı sonrası yeni yaşam tarzı ile yüzleşmek zorundasınız.

Korkmanıza gerek yok, bunu başarabilirsiniz...